Taal- en spraakproblemen bij kinderen

De normale taalontwikkeling verloopt volgens verschillende stadia die samenhangen met de leeftijd. Wanneer jouw kind alle stadia doorloopt, maar langer doet over elk stadium, spreken we van een vertraagde taalontwikkeling. Wanneer een kind de verschillende stadia niet normaal doorloopt, spreken we van een afwijkende taalontwikkeling.

Binnen taalontwikkelingsstoornissen kunnen we spreken van een primaire taalontwikkelingsstoornis en van een secundaire taalontwikkelingsstoornis. 

We spreken van een primaire taalontwikkelingsstoornis wanneer de taak een vertraagd of afwijkend verloop vertoont. Dit kan gaan over de ontwikkeling van de taalvorm (zinsbouw en morfologie), de taalinhoud (woordenschat) en het taalgebruik. We spreken van secundaire taalontwikkelingsstoornissen wanneer de taal zich niet normaal ontwikkelt ten gevolge van een ander probleem zoals een zichtbaar hersenletsel, cognitieve problemen, visusproblemen, sociale en/of emotionele problemen, motorische problemen of een onvoldoende taalaanbod. 

Bij sommige kinderen komen tijdens hun ontwikkeling ook spraakproblemen voor. We merken dan dat bepaalde klanken nog niet gemaakt kunnen worden of ze worden foutief gevormd of vervangen door een andere klank.  Deze spraakproblemen kunnen verschillende oorzaken hebben. 

Allereerst hebben we de fonetische spraakproblemen. Kinderen kunnen bijvoorbeeld geen /r/ of spreken de /s/ foutief uit (lispelen). Daarnaast zijn er ook kinderen met fonologische spraakproblemen. Dit betekent dat bepaalde fonologische processen, die normaal zijn in de spraakontwikkeling, te lang blijven voortduren, deze kinderen hebben hulp nodig bij het leren van de klankregels van onze taal.

Verder kan het ook zijn dat de spraakmotoriek van kinderen nog onvoldoende ontwikkeld is waardoor de bewegingen van de articulatoren (kaak-lippen-tong) nog niet goed op elkaar afgestemd zijn. Dit zal de opeenvolgende bewegingen of coarticulatie beïnvloeden en de spraakverstaanbaarheid bemoeilijken. Hier kan sprake zijn van een vertraagde ontwikkeling van de spraakmotoriek maar ook van spraakontwikkelingsdyspraxie waarbij het plannen en programmeren van de spraakbewegingen gestoord is.